Radzenie sobie ze stresem rodziców dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

Autor: psycholog Anna Dąbrowska, pracownik naukowy Wydziału Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego w Warszawie Dodano:  2010-05-19 Kategoria: Psychologia Radzenie sobie ze stresem rodziców dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym Sprawowanie opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym jest długoterminowym procesem, w którym zachodzi wiele zmian związanych z samym dzieckiem, rodzicami oraz dostępnymi i zmieniającymi się w czasie zasobami. Jednym z czynników warunkujących dobrą adaptację rodziców jest radzenie sobie ze stresem. Można je definiować jako podejmowanie określonych czynności intelektualnych oraz odpowiednich działań mających na celu opanowanie zaistniałych wymagań ocenianych przez osobę jako obciążające lub przekraczające jej aktualne możliwości zaradcze (Lazarus i Folkman, 1987). Istnieje wiele klasyfikacji sposobów radzenia sobie ze stresem. Jedna z nich uwzględnia dwa rodzaje strategii: zorientowane na problem i zorientowane na emocje (Wrześniewski, 1996). Strategia radzenia sobie ze stresem zorientowana na problem Do strategii zorientowanych na problem zalicza się: konfrontację, czyli podjęcie aktywnego działania, np. „robiłem coś, o czym nie wiedziałem, czy to coś da, ale przynajmniej coś robiłem” (prezentowane stwierdzenia zaczerpnięto z Ways of Coping Questionnaire, za: Wrześniewski, 1996, s. 49-50) oraz planowe rozwiązanie problemu, rozumiane jako zaplanowanie i podjęcie konkretnych kroków w celu rozwiązania problemu, np. „zrobiłem plan działania i zgodnie z nim postępowałem”. Strategia radzenia sobie ze stresem zorientowana na emocje Do strategii zorientowanych na emocje zalicza się: (a) dystansowanie się, które oznacza poznawcze reakcje mające na celu obronne odsunięcie się od problemu, np. „starałem się nie myśleć o całej sprawie”; (b) unikanie / ucieczkę, czyli odseparowanie się od źródła stresu, np. w stosowanie używek, sport, fantazjowanie itp.; (c) samoobwinianie, polegające na przypisywaniu sobie winy za pojawienie się problemu, np. „krytykowałem siebie i obwiniałem siebie”; (d) samokontrolę,...

Postawy rodziców wobec niepełnosprawności dziecka

Autor: psycholog Anna Dąbrowska, pracownik naukowy Wydziału Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego w Warszawie Dodano:  2010-05-19 Kategoria: Psychologia Kolejną sprawą związaną ze stresem, którą również należy zasygnalizować jest ocena trudnych sytuacji życiowych, jakich dokonuje każdy z nas. Według R. Lazarusa (1986) sytuacje stresowe możemy traktować jako: wyzwanie, krzywdę lub zagrożenie. Każda z tych postaw wobec stresu łączy się z innymi przeżyciami oraz sposobami radzenia sobie. I. Obuchowska i K. Krawczyński (1991) zastosowali teorię Lazarusa do wyjaśnienia sposobów zmagania się z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. Stwierdzili, że zależą one w dużej mierze od tego, w jaki sposób rodzice traktują niepełnosprawność dziecka, a zatem czy jako wyzwanie, krzywdę lub zagrożenie. Niepełnosprawność dziecka wyzwaniem dla rodzica Traktowanie niepełnosprawności dziecka jako wyzwania polega na podejmowaniu działań zmierzających do poprawy jakości życia dziecka i rodziny. Postępowanie tych rodziców skupia się na dokonaniu dokładnej analizy sytuacji, zrozumienia jej oraz rozpoznaniu zasobów, którymi rodzice już dysponują i poszukiwaniu tych, które posłużą pomocą. Rodzice poszukują informacji na temat stanu dziecka, metod terapii, stają się członkami grup samopomocy, stowarzyszeń, fundacji i współpracują ze specjalistami. Istotne jest to, że dość szybko przestają zadawać sobie pytanie „dlaczego nas to spotkało”, a koncentrują się na tym, co mogą zrobić, by pomóc dziecku i sobie. Nie koncentrują się wyłącznie na zaburzeniu, lecz na potrzebach dziecka, jego indywidualności i wzajemnych relacjach z nim. Angażując się w sprawy dziecka i wspierając je w trudnych momentach, oddziałują pozytywnie na jego rozwój psychiczny. Dobrze znają jego możliwości, co pozwala im na stawianie mu wymagań adekwatnych do jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju. Pozwalają dziecku dokonywać wyborów i wyzwalają w nim umiejętność podejmowania decyzji. Starają się...

Stres u rodziców dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

Autor: psycholog Anna Dąbrowska, pracownik naukowy Wydziału Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego w Warszawie Dodano: 2010-05-19 Kategoria: Psychologia Otrzymanie informacji o zaburzeniu w rozwoju dziecka, poważnie wpływa na funkcjonowanie całej rodziny. Staje ona wobec licznych wyzwań, a na drodze przystosowania się do nowej sytuacji mnożą się trudności. Diagnoza mózgowego porażenia dziecięcego wprowadza w życie rodziców lęk i poczucie nieprzewidywalności. Często odczuwają oni dezorientację, a brak wsparcia po uzyskaniu diagnozy, opóźnienia w jej przekazywaniu, osamotnienie, poszukiwanie informacji i pomocy na własną rękę, bardzo ich położenie komplikują. Postępy medyczne i technologiczne, obecnie w coraz większym stopniu są w stanie poprawiać jakość życia dzieci z porażeniem mózgowym, jednak nie są w stanie ograniczyć doświadczanego przez rodziców stresu, mogą wręcz stanowić dodatkowe jego źródło z powodu zbyt wysokich kosztów lub ograniczeń w dostępie do nich. Nawet, gdy rodzice robią wszystko, co w ich mocy, często kosztem własnych potrzeb, to jednak ciągle odczuwają niedosyt, że można zdziałać więcej dla dobra ich dziecka. Pełnienie roli rodzica dziecka z porażeniem mózgowym, to ciągłe wyzwania, a sprostanie im są w stanie docenić tylko sami rodzice i ich dzieci. Bycie rodzicem dziecka z dysfunkcjami, to także satysfakcja i duma z dziecka i siebie jako mamy i taty, mimo permanentnie doświadczanego stresu. Stres rodzicielski Stres rodzicielski, bowiem o nim mowa, to zjawisko związane z kanonami bycia rodzicem, a polega on na tym, iż wymagania związane z opieką nad dzieckiem przekraczają zasoby rodziców i wpływają na ich samopoczucie. Stres rodzicielski występuje u wszystkich rodziców, a więc zarówno u tych, którzy posiadają dzieci z problemami zdrowotnymi oraz rozwojowymi, jak i rodziców dzieci rozwijających się prawidłowo. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że...